Sosyolojik Analizlerin 2 Boyutu Vardýr.
MAKRO: Sosyolojinin konusu toplumun kendisi, genel yapýsý ve iliþkileridir.
MÝKRO: Sosyal etkileþim üzerinde durmaktadýr.
TOPLUM
Toplum ve birey birbirinden ayrýlamaz parçalardýr. Toplumun birey üzerindeki etkisi daha fazladýr. Toplum içinde yaþadýðýmýz her þey öðrenilerek kazanýlýr. Toplum insanlarý etkileyen gerçek iliþkiler bütünüdür.
Toplumdan Söz Edebilmek Ýçin Belirli Þartlar Olmalýdýr:
Belirli bir toprak parçasý
Belirli idare biçimimini benimsemek
Ortak kültür
TOPLUMSAL YAPI:
Toplumdaki organize olmuþ toplumsal iliþkilerin bir bütünüdür. Toplumun çerçevesidir.
Toplumsal Yapýyý Oluþturan Parçalar 6.tanedir:
1. Kültür: Çevremizdeki insanlardan öðrendiðimiz toplumsal bir
mirastýr (dil, inançlar, deðerler)
2. Toplumsal Sýnýf: Kalabalýk bir insan grubu, sahip olduklarý benzer gelir düzeyi eðitim ve yaptýklarý iþler ve kabaca karþýlaþtýrýlabilir saygýnlýk ölçüleriyle toplumsal sýnýf olarak tanýmlanýr.
3. Statü: Bireyin toplum içindeki pozisyonudur. Birkaç statüye sahip
olunabilir. Bunlardan birinin önemli olmasý temel statü ve master statüdür.
Bireyler toplum içinde statüsünü 2 biçimde elde ederler:
a. Edinilmiþ Statü: Bireyin doðrudan bir çabasý olmadan kendi dýþýndaki faktörler tarafýndan saðlanan statüdür. (yaþlý, genç, kadýn, erkek)
b. Kazanýlmýþ Statü: Bireyin kendi isteði ve çabalarýyla, gönüllü
Rol: Öðretmenlik, Meslektaþlýk, Babalýk, Araþtýrmacýlýk
5. Gruplar: Ýnsanlarýn bir grubu oluþturabilmeleri için aralarýnda kesin bir iliþkinin ve etkileþimin olmasý gerekir. Grup Üyeleri benzer deðer, norm ve beklentileri paylaþýrlar.
a. Birincil Gruplar: Grup Üyeleri arasýnda yoðun bir biçimde iliþki olan ve birbirlerine sevgi ve özveri duygularý ile baðlý insanlardýr. (Aile, Arkadaþlýk)
b. Ýkincil Gruplar: Birbirleriyle geçici bir biçimde iliþki kuran ve çýkar amacý taþýyan gruplardýr. (Ýþletmeler, siyasi partiler)
6. Toplumsal Kurumlar: Toplumsal Kurumlar toplumun yapýsý ve temel deðerlerini korumasý açýsýndan zorunlu sayýlan nispeten sürekli kurallar topluluðudur. .
Sosyologlar 9 Temel Kurum Tanýmlamaktadýr.
1. Aile
2. Din
3. Hukuk
4. Politik
5. Ekonomik
6. Eðitim
7. Týp
8. Toplumsal Kurumlar
9. Askeri
Fonksiyonalist Kurama Göre toplumsal kurumlar 5 Temel Gereksinimi karþýlar:
ý. Yeni Üyelere sahip olmak
2. Yeni Üyeleri toplumsallaþtýrmak
3. Mal ve hizmetleri Üretmek ve daðýtmak
4. Toplumsal düzeni korumak
5. Yaþama bir anlam kazandýrmak
Çatýþma Kuramý; bu temel fonksiyonlarý kabul etmekte ancak ortak amaç için uyumlu çalýþmadýklarýný ileri sürmektedir. Kurumlarýn varlýðýný, zenginliðin korunmasý amacýyla küçük bir grubun elinde olmasý ile açýklar.
Görevselciler ise sosyal kurumlarý; insan ihtiyaçlarýný karþýlamak için var olduðunu öne sürmektedir.
TOPLUM TÜRLERÝ (5 tanedir)
1. Avcý ve Toplayýcý Toplumlar:
40 kiþiyi geçmeyen Birincil Gruplardýr.
* En önemli kurum ailedir.
* Politik kurum yoktur.
* Bireyler eþittir.
* Göç olgusu yoðundur.
* Her birey belirli süre kabile reisliði yapar.
* En büyük zenginlik yiyecektir.
* Statü farklýlaþmasý fazla deðildir
2. Göçebe ve Çobanlýk Toplumlarý
Çobanlýk Yaparak geçimlerini saðlarlarmýþ.
* Ticaretin geliþmesine katkýda bulunmuþlardýr.
* Çatýþma artmýþtýr.
* Dini inançlar yaygýn olarak yer alýr.
* Birkaç tanrýya tapýlýr. '
* Nüfus artmaya, politik ve ekonomik kurumlar geliþmeye, toplumsal ve kültürel yapý farklýlaþmaya baþlamýþtýr.
3. Tarým Öncesi Toplumlar (Ýlkel Tarým Toplumlarý): Yerleþik bir yaþam düzenidir. Geçim çapa kullanarak yapýlan tarýmla saðlanýr. Bu toplumlar bahçývan kültürü özelliði taþýrlar.
4. Tarým Toplumlarý:
* Geçimi tarýma baðlýdýr.
* Þehirler kurulmuþ ve sýnýflar belirginleþmiþtir.
1. Konusu sosyal etkileþim olan sosyoloji daima ne denir?
A) Mikro Sosyoloji B) Ýletiþim Sosyoloji
C) Sosyal Bilimler D) Makro Sosyoloji
E) Etkileþim Sosyoloji
YANIT: A.
2."Ýnsanlarý etkileyen gerçek iliþkiler bütününe" ne denir?
A) Topluluk B) Grup
C) Rol D) Toplum
E) Yapý
YANIT: D
3.Aþaðýdakilerden hangisi toplumsal yapýyý oluþturan parçalardan biri deðildir?
A)Aile
B) Kültür
C) Sýnýf
D) Statü
E) Rol
YANIT: A
4.Toplumun, toplum olarak algýlanabilmesi için belli þartlar gerekir. Aþaðýdakilerden hangisi bu þartlardan biri deðildir?
A) Ortak bir toprak parçasý
B) Ortak bir dil
C) Ortak bir idare
D) Ortak bir otorite
E) Ortak bir kültür
YANIT: B
5.Bireyin toplum içindeki pozisyonuna ne denir?
A) Rol B) Statü
C) Kültür D) Sýnýf
E) Grup
YANIT: B
6.Aþaðýdakilerden,hangisi toplumsal kurumlardan biri deðildir?
A) Aile B) Din
C) Politika D) Hukuk
E) Rol
YANIT: E
7.Aþaðýdaki/erden hangisi toplumlarýn sahip olduklarý temel karakteristiklerden biri deðildir?
A) Her toplum deðiþime karþý direnç gösterir.
B) Toplumsal kurumlar birbirleriyle iletiþim içindedir.
C) Her toplum belli bir dille iletiþim kurar.
D) Toplumsal kurumlar zamanla deðiþirler.
E) Toplumsal kurumlar toplumdaki sorunlarýn merkezidir.
YANIT: C
8.Fonksiyonalist kurama göre, toplumsal kurumlara belli nedenlerden dolayý gereksinim vardýr. Aþaðýdakilerden hangisi bu neden/erden biri deðildir?
A) Yeni üyelere sahip olmak
C) Mal ve hizmet üretmek
B) Yeni üyeleri toplumsallaþtýrmak
D) Gruplarý yönetmek
E) Toplumsal düzeni saðlamak
YANIT: D
9.Toplum türleri içinde en ilkeli aþaðýdaki/erden hangisidir?
A) Tarým öncesi topluluklar
B) Tarým Topluluklarý
C) Avcýlýk ve toplayýcýlýk
D) Çobanlýk
E) Endüstriyel
YANIT: C
10. Hangi toplum türünde edinilmiþ statü/er yerine kazanýlmýþ statüler görülmeye baþlar?
A) Avcýlýk ve toplayýcýlýk
B) Çobanlýk
C) ilkel tarým topluluklarý
D) Tarým toplumlarý
E) Endüstriyel toplumlar
YANIT: E
