Uluslararasý Para Fonu, II nci Dünya Savaþý sonrasýnda kurulmuþ uluslararasý bir ekonomik kuruluþtur. Temel amacý, üye ülkelerin ödemeler bilançosu açýklarýný azaltmada onlara yardýmcý olmaktýr. IMF'de sermaye çok önemli bir fonksiyona sahiptir. Ülkelerin sermayeye katýlým paylarý olan kotalar, üyelerin oy güçlerini belirler, Fon'a katkýlarýna ve Fon'dan borçlanmalarýna etki eder. Ülkelerin oy gücü, ülkelerin yönetimde etkinliklerin belirlenmesi açýsýndan çok önemlidir. IMF'den kaynak isteyen üye ülkeler bazý þartlarý yerine getirmek durumundadýrlar. Bunlardan en önemlileri, üye ülkenin uygulayacaðý ekonomik programa iliþkin olarak IMF'ye bir niyet mektubu vermesi, IMF ile bir stand-by düzenlemesi yapmasý, kullanýlacak imkanýn taksitlendirilmesi, üye ülkenin uygulamalarýnýn zaman içinde gözden geçirilmesidir. IMF elindeki mali kaynaklarý, Fon'un politikalarýna uygun olarak talepte bulunan üyelerine tahsis ederek, onlarýn karþýlaþtýklarý ödemeler dengesi açýklarýný finanse eder. Fon'dan borçlanma, bir ülkenin parasýnýn diðer ülke parasýyla deðiþtirilmesi veya parasý karþýlýðýnda diðer bir üye ülkenin parasýnýn satýn alýnmasý þeklinde olur.
IMF'den kaynak kullanýmý, bir çeþit kredi kullanýmý olmadýðýndan, kredi yerine "imkan" veya "kolaylýk" kelimeleri kullanýlýr. Bir üye ülke IMF kaynaklarýný kullanmak istediðinde, bu imkan kadar kendi milli parasýný ve bu miktarý içeren bir taahhütnameyi IMF'ye verir. Fon da, bu taahhüde karþýlýk üye ülkenin ihtiyaç duyduðu döviz cinsinden gerekli miktarý tahsis eder. IMF'ye üye ülkelerin IMF'den saðladýklarý fonlar temelde üç ana hesaptan karþýlanýr. Bunlar, Genel Kaynaklar Hesabý, Özel Tahsisler Hesabý ve Özel Çekme Haklarý Hesabý'dýr. IMF'nin kredi dilim imkanlarý, Fon'un klasik kaynak kullaným mekanizmalarýndan en önemlisidir. Üyelerin kotalarý ile sýnýrlý kalarak kullandýklarý Fon kaynaklarýna "normal çekme haklarý" denir ve beþ dilime ayrýlýr. Kredi dilimlerinden yararlanmak için IMF ile bir stand-by düzenlemesi (destekleme düzenlemesi) yapmak gerekir. Bu düzenleme, üye ülkelerin IMF ile anlaþtýðý konularý içeren karþýlýklý bir taahhüttür.
Üye ülkenin kotasýnýn ilk dilimi dýþýnda kalan ve bölüm içinde Fon'dan saðlanan imkanlara üst kredi dilimi politikasý denir. Bu politika içinde kullanýlan her üst kredi dilimi için IMF'nin ileri sürmüþ olduðu þartlar giderek aðýrlaþýr. IMF'den üye ülkeler ayrýca, Petrol Kolaylýðý, Geniþletilmiþ Fon Kolaylýðý, Ek Finansman Kolaylýðý, Geniþletilmiþ Kullaným Politikasý, Geliþme Yolunda Ülkeler Ýçin Özel Kolaylýklar (Telafi Edici Olaðanüstü Finansman Kolaylýðý ve Tampon Stok Finansman Kolaylýðý), Yapýsal Uyum Kolaylýðý, Güçlendirilmiþ Yapýsal Uyum Kolaylýðý ve Sistemi Yapýlandýrma Kolaylýk'larýndan imkan saðlayabilirler. Özel Çekme Haklarý (SDR), IMF'nin yaratmýþ olduðu özel bir likiditedir. Fon'un normal çekme haklarýndan ayný olarak üyelere uluslararasý rezerv saðlamak amacýyla 1970 yýlýnda yaratýlmýþtýr. SDR, hem bir "hesap birimi" ve hem de bir "uluslararasý rezerv para"dýr. SDR, ABD dolarý, Alman marký, Japon yeni, Fransýz frangý ve Ýngiliz sterlini'nden oluþan bir sepete dayanýr.
IMF, her iþgünü SDR'nin sepet içindeki paralara göre durumunu hesaplar. SDR, döviz satýn alýnmasý, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi, kredi açýlmasý, kredi borçlarýnýn ödenmesi, baðýþ, faiz ve diðer ödemelerin yapýlmasý ve borç verilmesinde kullanýlmaktadýr. Türkiye, IMF'ye 1947 yýlýnda katýlmýþtýr. Günümüzde Fon'daki kotasý 956 milyon SDR'dir. Türkiye Fon imkanlarýndan, rezerv dilimi pozisyonu, stand-by düzenlemesine baðlý olarak kredi dilimi imkaný, süresi uzatýlmýþ düzenlemeye baðlý olarak geniþletilmiþ Fon Kolaylýðý, Telafi Edici ve Olaðanüstü Finansman Kolaylýðý ile Petrol Kolaylýðý'ndan yararlanabilir. Türkiye, 1961 yýlýnda ilk IMF imkanýný kullandýðýndan sonra geçen sürede, Fon ile 16 adet stand-by düzenlemesi yapmýþtýr.
Son stand-by düzenlemesi, Mart 1996'da fesh edilmiþtir. 26 Haziran 1998'de IMF ile Yakýn Ýzleme Programý uygulamasýna gidilmiþtir. Ancak IMF ile mali kaynak saðlamak için herhangi bir düzenleme yapýlmadýðý için kaynak saðlama konusunda baþarýya ulaþýlamamýþtýr. 22 Aralýk 1999'da ise IMF ile Türkiye arasýnda 18. Anlaþma imzalanmýþtýr. IMF ile ayný tarihte kurulan Dünya Bankasý, geliþmekte olan ülkelerin özellikle orta ve uzun vadeli kredi ihtiyaçlarýna cevap vermeye çalýþýr.
